Korte geschiedenis Catalonië

Catalonië in de late Middeleeuwen

De eerste menselijke nederzettingen in Catalonië dateren uit de prehistorie. Zover terug wil ik echter niet gaan in de geschiedenis van Catalonië. Ik begin in de late Middeleeuwen. Catalonië maakt dan een tijd lang deel uit van het koninkrijk Toulouse, totdat het in 718 door de Moren veroverd wordt. De Moren worden echter al vrij snel verdreven: in 785 komt het graafschap Gerona weer in westerse handen en in 805 komt het grafschap Barcelona ook weer in westerse handen. Catalonië komt in de bufferzone tussen het Rijk van Karel de Grote en de Moren te liggen, herwint soevereiniteit en breidt zijn gebied uit naar Aragon (1150) en een deel van Zuid-Frankrijk. Catalanen worden een belangrijke zeemacht en weten door handel en veroveringen hun controle uit te breiden tot Valencia (1238), de Balearen (tussen 1229 en 1235), Sicilië (1289) en Sardinië (1326).

Verschuiving van de politieke macht van Catalonië naar Castillië (15de –halverwege 17de eeuw)

Door het huwelijk van Fernando van Aragon (koning van Aragón) en Isabella van Castilië (koningin van Castillië) in 1469 wordt de band tussen Catalonië en Castillië weliswaar versterkt, maar blijven beide koninkrijken afzonderlijke politieke entiteiten. Nadat er met de val van Granada in 1492 definitief een einde is gekomen aan de Moorse bezetting in Spanje begint de politieke macht langzaam van Catalonië naar Castilië te verschuiven, totdat de twee monarchieën in 1516 door keizer Karel V offficieel bij elkaar gebracht worden. In 1640 komen de Catalanen in opstand tegen Spanje. Dit wordt een jarenlange opstand, die uiteindelijk in 1652 door Spanje neergeslagen wordt. In 1659 verliest Catalonië vervolgens het grondgebied in Zuid-Frankrijk (door de Vrede van de Pyreneeën).

Catalonië verliest meer en meer zijn autonomie (halverwege 17de eeuw  - begin 18de eeuw)

In de hieropvolgende eeuwen behoudt Catalonië grotendeels zijn eigen wetten, aangezien de unie van Spanje niet een volledige eenmaking is. Geleidelijk aan beginnen de vorsten echter toch de lokale wetten aan te tasten ten voordele van het centrale gezag. Catalonië komt regelmatig hiertegen in opstand, maar verliest het iedere keer van het Spaanse gezag. Hierbij raakt het steeds meer van zijn autonomie kwijt. Ook tijdens de Spaanse Successieoorlog (1702-1713), - waarbij de Oostenrijkse Habsburgers en Frankrijk strijden om de Spaanse troon-, kiest Catalonië de kant van de verliezende partij (Leopold van de Oostenrijkse Habsburgers), terwijl de rest van Spanje Filips van Frankrijk verkiest. Hieropvolgend ontnemen de Nueva Planta-decreten Catalonië elke vorm van autonomie, schaffen ze de lokale politieke instituten af en leggen ze een militair regime op.

Geleidelijke herwinning van Catalaanse rechten totdat Catalonië weer alle autonomie verliest tijdens de dictatuur van Franco

In de tweede helft van de 19e eeuw wordt Catalonië een belangrijk industrieel centrum en begint het weer te strijden voor meer onafhankelijkheid. Tijdens de Tweede Spaanse Republiek, opgericht in 1931, krijgt de welvarende regio meer onafhankelijkheid door middel van een officieel statuut. Hieraan komt echter een abrupt einde door het begin van de Spaanse Burgeroorlog en de daaropvolgende dictatuur van Franco. Alles wat Catalaans is, is volgens de dictator niet-Spaans en wordt in deze periode strikt verboden. Zelfs in het openbaar Catalaans wordt verboden en overtredingen worden zwaar bestraft. Veel Catalanen worden opgesloten, onder meer in het kasteel van Montjuïc.

Catalonië na afloop van Franco´s dictatuur

Na de dood van Franco in 1975 komt er een einde aan 36 jaar dictatuur in Spanje. Bij de democratische staatshervorming  wordt Catalonië op 22 december 1979 uitgeroepen tot autonome regio binnen het Koninkrijk Spanje en wordt het Catalaans in de nieuwe Spaanse grondwet erkend als "co-officiële" taal. Ondanks de grote mate van zelfbeschikking groeit bij steeds meer Catalanen echter de wens naar volledige onafhankelijkheid van Spanje.

Bron: wikipedia