Het Romeinse verleden van Barcelona

Kent u het Romeinse verleden van Barcelona? Toen ik tijdens ons vriendinnenweekend Barcelona door de stad liep, zag ik her en der Romeinse sporen in de stad. Bijvoorbeeld stukken van een oude stadsomwalling en een toegangspoort. Hier wilde ik meer van weten! Thuis gekomen, ben ik op onderzoek uitgegaan.    

Van Romeins castra naar belangrijke stad

Een Romeins castra

Kaart van een Romeins castra

Castra: 1 Praetorium 2 Via Praetoria 3 Via Principalis 4 Porta Principalis Dextra (rechterpoort) 5 Porta Praetoria (hoofdpoort) 6 Porta Principalis Sinistra (linkerpoort) 7 Porta Decumana (achterste poort)

Barcelona is ontstaan uit een Romeins castra. Castra is de Romeinse benaming voor een legerkamp: het zijn twee hoofdwegen die elkaar in het midden kruisten. De ene weg gaat van de linker naar de rechter toegangspoort. En de andere van de “hoofdpoort” naar de “achterste poort”. Een castra bestond uit militaire barakken die omringd waren door een palissade, d.w.z. een houten omwalling, gemaakt van palen met spitse punten. Later werden de palissades vervangen door stenen muren en werden de hoofdgebouwen in steen opgetrokken.    

Van castra naar echte stad

Zo ook in Barcelona. Rond het begin van de westerse jaartelling werd de castra op bevel van keizer Augustus verbouwd tot stad en kreeg het de naam Colonia Favencia Julia Augusta Barcino, afgekort Barcino. De houten omwalling van het castra werd al snel vervangen door een stenen stadsomwalling. Barcino was oorspronkelijk geen belangrijke stad. Door de afwezigheid van een natuurlijke afsluiting aan de zeezijde was de haven van Barcino niet beschut tegen stormen en konden roeischepen de haven moeilijk en geregeld zelfs niet bereiken. Bovendien was de stad was door het omringende gebergte vanuit het binnenland moeilijk te bereiken. Ze lag dan ook niet aan de Via Augusta, de Romeinse hoofdweg die vanuit de Pyreneeën via Empúries (=Ampurias), Girona (=Gerunda ) en Tarragona (=Tarraco) naar het zuiden van het Iberische schiereiland liep.

Van secundaire stad naar één van de belangrijkste steden van het Iberisch schiereiland

In 279 werden de muur en een groot deel van de stad vernietigd. Waarom is niet zeker. Feit is, dat de Romeinse omwalling na deze verwoesting weer opnieuw werd opgebouwd (grotendeels met stenen van gebouwen die in 279 vernietigd waren): de muren kregen een lengte van meer dan 1.300 meter en werden 4 meter breed en 9 tot 10 meter hoog, met 76 torens van ongeveer twintig meter hoog. Vervolgens groeide Barcino uit tot één van de belangrijkste steden van het Iberische schiereiland en beleefde het zijn eerste gouden periode, terwijl de ondergang van het Romeinse Rijk zich voortzette.  

Romeinse overblijfselen in huidig Barcelona

Belangrijkste overblijfsel: 3 zuilen van de Tempel van Augustus

Tempel van Augustus Romeinse overblijfselen Barcelona
In de Carrer del Paradís is het belangrijkste overblijfsel van de Romeinse stad te zien: drie zuilen van de “Temple d´Augustus”, een tempel voor keizer Augustus, ooit een belangrijk onderdeel van het Romeinse Forum in Barcino. In het Centre Excursionista de Catalunya (een wandelvereniging) zijn drie gegroefde zuilen met Korintische kapitelen van negen meter hoog bewaard gebleven. Ze werden in 1835 ontdekt in een huis. Ze waren zo in het huis verwerkt, dat de verschillende inwoners ieder een trommel van een zuil of zelfs een massief en monumentaal kapiteel in hun leefruimte hadden. Lluís Doménech i Montaner, een collega van Antoni Gaudí i Cornet, heeft de zuilen in het begin van de twintigste eeuw weer vrijgemaakt en ervoor gezorgd dat het geheel bewaard bleef.  

De Romeinse omwalling en het Romeinse aquaduct

  Deel van oude Romeinse muur Placa Nova Barcelona Foto Spainmadeforyou
Van de Romeinse omwalling van na 279 is meer dan een derde deel bewaard gebleven, inclusief een aantal torens. Bijvoorbeeld de Portal del Bispe,- rechts van de hoofdingang van de kathedraal op de Plaça Nova- en een stuk Romeinse muur op de Plaça de Ramon Berenguer el Gran. Via een aquaduct leidden de Romeinen vroeger het water naar Barcino. Om te laten zien waar het aquaduct de stad binnenkwam, is bij Porta Praetoria bij de Placa Nova een stukje van het Romeinse aquaduct in Barcelona nagebouwd. En aan de Carrer de Duran i Bas zijn in een muur nog een aantal bogen van het Romeinse aquaduct te zien.

Loop van de Romeinse stadsomwalling

Romeinse stadsomwalling Barcelona

De Romeinse stadsomwalling loopt net naast of parallel met de Plaça Nova en de Avinguda de la Catedral in het westen; de Carrer de la Tapineria, de Plaça de Berenguer el Gran, de Plaça de l’ Ángel, de Carrer del Sots-tinent Navarro en de Carrer de Lledo in het noorden; de Carrer de Sant Simplici, de Plaça del Regomir, de Carrer de Regomir, de Carrer Timó en de Carrer de la Comtessa de Sobradiel aan de zeezijde in het oosten; en de Carrer d’Avinyó, de Carrer de Banys Nous en de Carrer de la Palla in het zuiden.      

Oude hoofdwegen en toegangspoorten van de Romeinse castra

Romeinse overblijfselen in Barcelona
Dat Barcelona uit een castra gegroeid is, blijkt uit het feit dat de belangrijkste straten van de oude stad ‘bewaard’ zijn. De ene hoofdweg liep vanaf de Carrer del Bisbe in het westen via het Plaça de Sant Jaume en de Carrer de la Ciutat naar de de oostelijke poort aan de Plaça del Regomir: In de Romeinse tijd kwam die poort direct uit aan de zee. Door eeuwenlange verzanding is de stad echter steeds groter geworden en is de oostelijke poort steeds verder van de zee komen te liggen. De andere hoofdweg liep van de Plaça de l’Ángel in het noorden via de Baixada en de Carrer de la Llibreteria, de Plaça de Sant Jaume en de Carrer del Call tot het begin van de Carrer de la Boquería in het zuiden. Ze kruisten elkaar op het Forum Romanum (=Romeinse Markt), waar nu de Plaça de Sant Jaume ligt. Alleen van de poort aan de zeezijde, bij de Plaça del Regomir, zijn nog sporen bewaard.  

Ondergrondse Romeinse ruïnes

ondergrondes Romeinse ruines Barcelona
Ten slotte zijn er onder de grond nog Romeinse ruïnes te vinden. Net naast de Plaça del Rei bevindt zich het Casa Clariana Padellás. Hierin is het Museu d’História de la Ciutat (=museum van de geschiedenis van de stad) gevestigd. Vanuit het museum komt men in een ondergrondse ruimte van meer dan 4.000 m² die zich tot aan de kathedraal uitstrekt. Hier ziet men sporen van het Barcelona uit de Romeinse, Visigotische en vroeg-Middeleeuwse tijd. Uit de Romeinse tijd stammen bijvoorbeeld funderingen van de Romeinse stadsmuur, een ververij, een wijnmakerij en een zaak waar vissaus gemaakt werd. Kortom, een ondergrondse stad die ongeveer één vierde van de oppervlakte van de vroegere Romeinse stad beslaat.

Reactie toevoegen

CAPTCHA
Deze vraag wordt gesteld om te bepalen of u geen spambot maar een mens bent.