De Iberisch-Romeinse stad Castulo

archeologische site Castulo; Iberisch-Romeinse stad Castulo; archeologische site Jaén

In de provincie Jaén, in de binnenlanden van Andalusië, is men ruim 5 jaar geleden gestuit op de oude Iberisch-Romeinse stad Castulo. Een geweldige archeologische vondst, waar archeologen van over de hele wereld op afkomen. Vol enthousiasme is men er sinds 2010 op zoek naar het Romeinse Forum van Castulo. Het Forum is nog niet gevonden, maar wel onder meer een gigantische, vrijwel intacte mozaïeken vloer uit de Romeinse tijd. Tijdens de studiereis in de provincie Jaén gingen we er een kijkje nemen…

De ontdekking

De Iberisch-Romeinse stad Castulo wordt ruim vijf jaar geleden gevonden als er luchtfoto’s worden genomen rond de plaats Linares (provincie Jaén). Op de foto’s is te zien dat er op een groot stuk land geen begroeiing is. In oude documenten gaat men op zoek naar mogelijke aanwijzingen en begint men te vermoeden dat de oude havenstad Castulo op deze plek gelegen heeft. Dus begint rond 2010 de zoektocht naar bewijzen. In eerste instantie gaat men op zoek naar het Forum, het politieke, economische en sociale centrum van een Romeinse stad.

Havenstad Castulo

Castulo was een belangrijke Iberische havenstad met goede strategische ligging aan de Guadalquivir rivier. Een stad die bovendien onafgebroken bewoond is geweest vanaf 3.000 v.Chr. tot de 15de eeuw. Pas toen de Moren Spanje bezetten, verloor de Iberisch-Romaanse stad zijn belangrijke positie en liep het inwoneraantal achteruit. Totdat de plaats in de 15de eeuw uiteindelijk geheel verlaten was en in verval raakte. Stenen van de vroegere stad zijn gebruikt geworden om nabij liggende plaatsen als Linares en Baeza mee op te bouwen.

Hannibal en prinses Himilce

Volgens de verhalen is de bekende Carthagaanse generaal Hannibal (die in de Punische Oorlogen op olifanten de Alpen doorkruist heeft) rond 220 v.Chr. in Castulo getrouwd met prinses Himilce, dochter van de koning van Castulo, om zo de alliantie tussen Castulo en Carthago te bezegelen. Toen Castulo zag dat Carthago in de strijd tegen de Romeinen aan de verliezende hand was, heeft het zijn bondgenootschap met Carthago verbroken en is het een alliantie aangegaan met Rome. Zou Castulo daarom gespaard zijn gebleven toen de Romeinen de macht overnamen…? Feit is in ieder geval dat de stad niet vernietigd werd door de Romeinen, maar een Romeinse stad werd.

Opgravingen

opgravingen Castulo

Sinds de opgravingen in 2010 van start zijn gegaan, hebben al veel vrijwilligers hun steentje bijgedragen. Studenten uit de hele wereld komen naar Castulo om mee te helpen. Mega zakken met zand staan klaar om beetje bij beetje door een zeef van ongeveer een vierkante meter te gaan. Om zo botten, aardewerk, munten en meer te vinden. Op een andere plaats borstelen mensen voorzichtig stenen schoon die onder de grond gevonden zijn. En alles wat gevonden wordt, wordt tot in de kleinste details gedocumenteerd en in zakjes gedaan voor verder onderzoek. Ik ben helaas veel te ongeduldig voor dit soort werk. Maar wat moet het geweldig zijn om hier mee te komen helpen en dan het zo lang gezochte Forum, sieraden van een van de oude bewoners van Castricum of iets anders te vinden...

Vondsten

mozaïek Castulo

Ik zei het al: het Forum is nog niet tevoorschijn gekomen tijdens de opgravingen. Maar wel vele andere dingen. De meest indrukwekkende vondst die men tot nu toe heeft gedaan, is die van een mozaïeken vloer uit 1.n.Chr. of 2.n.Chr. De vloer is enorm groot en nog vrijwel intact. Verder heeft men naast gebruiksvoorwerpen, sieraden, ed. nog gevonden:

  • een haven bij de rivier,
  • thermen,
  • een Acropolis,
  • 3 patio’s,
  • verdedigingstoren (echter uit Moorse tijd).

Nog vele jaren werk voor de boeg

Aangezien men nog steeds op zoek is naar het Forum, is men her en der aan het opgraven en zijn bijvoorbeeld de haven en de thermen nog niet geheel opgegraven. Alleen de mozaïeken vloer is helemaal opgegraven. Er ligt nog vele jaren werk voor de boeg. Als ik nog een keer in de buurt ben, ga ik zeker weer kijken! Ik ben nu al benieuwd wat er nog meer van onder de grond tevoorschijn komt…

Leuk detail

plaza de los leones Baeza; fontein Castulo in Baeza

Ter nagedachtenis van prinses Himilce, -echtgenote van Hannibal-, werd een standbeeld gebouwd. Dit standbeeld is tegenwoordig niet langer in Castulo te zien, maar in … Baeza, op de Plaza de los Leones (=plein van de leeuwen): de leeuwenfontein! Net als vele andere stenen van de stad Castulo, is de fontein in de 16de eeuw meegenomen naar de snel groeiende stad Baeza.

Bezoekerscentrum

Vanaf 2011 is er een bezoekerscentrum op de archeologische plek van de Iberisch-Romeinse stad Castulo. In het bezoekerscentrum zien we een korte film. De film is niet veel bijzonders, maar de mozaïeken vloer en de opgravingswerkzaamheden des te meer! 

Praktische informatie

Naam: Conjunto Arqueológico de Cástulo
Adres: Carretera JA-3003 s/n, 23700 Linares (Jaén) 
Openingstijden: in ieder geval 10-17 uur; maandag gesloten
Entree: gratis voor inwoners van de Europese Unie
Website: www.juntadeandalucia.es

Gerelateerde artikelen